زيست توده ترجمه لغت انگليسي بيوماس(Biomass ) مي­باشد براي زيست توده تعاريف مختلف و متنوعي در جهان مطرح مي­باشد. بعنوان يك تعريف ساده ميتوان گفت:
زيست توده شامل كليه موادي در طبيعت ميشود كه در گذشته نزديك جاندار بوده، از موجودات زنده بعمل آمده و يا زائدات و ضايعات آنها ميباشند.
ميدانيم كه منشاء منابع فسيلي نيز منابع زيست توده ميباشد ولي تفاوت آنها در اين است كه منابع فسيلي از منابع زيست توده كه در گذشته بسيار دور زنده بودند و تحت شرايط فشار و دماي خاص حاصل شده­اند(دهها ميليون سال پيش).
اتحاديه اروپا مطابق ابلاغيه 2000/177/EC جهت توسعه استفاده از زيست توده در توليد برق در بازار داخلي اروپا تعريف زيست توده را به شكل زير مطرح نمود:
زيست توده كليه اجزاء قابل تجزيه زيستي از محصولات، فاضلابها و زايدات كشاورزي (شامل مواد گياهي و حيواني)، صنايع جنگلي و ساير صنايع مرتبط، فاضلابها و زباله­هاي تجريه­پذير زيستي شهري و صنعتي ميباشد.
 
تاريخچه بهره برداري زيست توده :
از نقطه نظر تاريخي استفاده از انرژي زيست توده به ابتدايي ترين دوره هاي تاريخ باز مي‌گردد از زماني كه آتش شناخته شد، انسان نخستين همواره چوب و برگ خشك درختان را به عنوان سوخت استفاده مي‌كرده و اين چرخه تا قرن حاضر نيز ادامه پيدا كرده است.
در خصوص بيوگاز، قديمي ترين مورد خروج گاز و اشتعال ناقص آن به وسيلة دفن زباله در طبقات زيرين زمين توسط پيلي ني روس گزارش شده است. وي خروج گاه به گاه گاز طبيعي و اشتعال ناقص آن را از طبقات زيرين زمين مشاهده كرد ولي وان هلمونت درسال 1630 شناسائي و اشتعال اين گاز را رسماً اعلام كرد. در ايران نيز استفاده از بيوگاز سابقه اي قابل توجه دارد. محمدبن حسين عاملي معروف به شيخ بهائي (1031-935 ه ق ) نخستين كسي است كه بر اساس منابع تاريخي اين منبع انرژي را به عنوان سوخت يك حمام در اصفهان به كار برده است.
اولين هاضم توليد گاز متان در ايران در روستاي نياز آباد لرستان در سال 1354 ساخته شده است. اين دستگاه به گنجايش 5 متر مكعب فضولات گاوي روستا را مورد استفاده قرار داده و بيوگاز مصرفي حمام مجاور را تأمين مي نمود.
 
وضعيت فعلي بهره برداري از زيست توده در جهان :
امروزه منابع مفيد و كاربردي زيست توده تنها به چوب و برگ خشك محدود نمي شود و طيف وسيعي از مواد از جمله پسماندهاي جامد و مايع شهري و پسماندهاي صنعتي و غيره را نيز در بر ميگيرد.
منابع انرژي تجديد پذير پس از ذغال سنگ، نفت و گاز طبيعي، چهارمين منبع بزرگ انرژي در دنيا مي‌باشند. اين منبع حدود 14 درصد از انرژي اوليه جهان را تامين مي‌نمايد و در حال حاضر بيش از 5/11% از انرژي اوليه جهان توسط منابع زيست توده تامين مي­گردد. و اين در حالي است كه در ايالات متحده آمريكا 3-4 درصد از انرژي اوليه مورد نياز فقط از منابع زيست توده تامين ميشود. قابليتهاي زيست توده تنها در توليد حرارت نيست، بلكه در توليد سرما، سوختهاي مورد نياز براي حمل و نقل و توليد انرژي الكتريكي نيز استفاده دارد. در سال 2005حدود 44000 مگاوات نيروگاه توليد برق ( با انواع فن آوريها ) و 225000 مگاوات حرارتي نيروگاه مدرن توليد حرارت با منبع زيست توده احداث شده است كه حدود 10000 مگاوات آن فقط در ايالات متحده بوده است (حدود 58 درصد از بازار توليد انرژي از منابع تجديد پذير در امريكا). همچنين بيش از 50 ميليارد ليتر سوخت تجديدپذير از منابع زيست توده توليد و مصرف مي­گردد.
برمبناي مطالعات انجام شده، منابع زيست توده حدود 64 درصد از منابع اوليه انرژيهاي نو در اتحاديه اروپا را به خود اختصاص داده است و حدود 9 درصد از انرژي الكتريكي توليدي و 98 درصد از انرژي حرارتي توليدي از طريق منابع انرژيهاي نو به منابع انرژي زيست توده تعلق دارد. ( با در نظر گرفتن منابع برق آبي).
انرژي زيست توده تنها منبع انرژي تجديدپذير مي­باشد كه انرژي را بفرم­هاي برق، حرارت، سرما و سوخت خودرو و به اشكال جامد، مايع و گاز تحويل مي نمايد. بعلاوه مواد زيستي جايگزين خوراك پتروشيمي و ... نيز از محصولات ديگر آن مي­باشد.
منبع: سازمان انرژیهای نو ایران(سانا)